ดร.ธนภณ ดันเยาวชนพ้นกรอบผู้สืบทอด สู่ ‘ผู้ออกแบบอนาคต’ ปั้นเมืองรองสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
ทิศทางการขับเคลื่อนนโยบายการวิจัยและนวัตกรรมของประเทศกำลังมุ่งเน้นไปที่การใช้ “ทุนทางวัฒนธรรม” เป็นเครื่องมือสำคัญในการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและลดความเหลื่อมล้ำระดับภูมิภาค ล่าสุดได้มีการเปิดเผยวิสัยทัศน์เชิงรุกที่พลิกโฉมกระบวนทัศน์การอนุรักษ์วัฒนธรรมแบบเดิม สู่การนำนวัตกรรมมาสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม
ดร.ธนภณ วัฒนกุล ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญ (Promoting Committee – PC) ของแผนงานเชิงกลยุทธ์การนำงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์ (ววน.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เรื่อง “ยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจวัฒนธรรม” ได้กล่าวถึงหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว โดยเน้นย้ำถึงบทบาทของคนรุ่นใหม่ที่ต้องปรับเปลี่ยนจากฝ่ายตั้งรับมาเป็นฝ่ายกำหนดทิศทาง
“เยาวชนมิใช่เพียงผู้สืบทอดวัฒนธรรม แต่เป็น… ‘ผู้ออกแบบอนาคตของทุนวัฒนธรรม'” ดร.ธนภณ กล่าว
วิสัยทัศน์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า รูปแบบการส่งต่อวัฒนธรรมที่มองเยาวชนเป็นเพียงผู้รับช่วงต่อนั้นไม่เพียงพออีกต่อไปในยุคเศรษฐกิจสร้างสรรค์ แต่ประเทศจำเป็นต้องให้เยาวชนเข้ามามีบทบาทในการนำอัตลักษณ์ท้องถิ่นมาต่อยอดและออกแบบนวัตกรรมใหม่ๆ
นอกจากนี้ ดร.ธนภณ ยังได้ชูวาระสำคัญในการกำหนดทิศทางนโยบายระดับชาติ ภายใต้แนวคิด “ทุนวัฒนธรรม สร้างชาติ” โดยระบุสมการที่ใช้เป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนงานวิจัยและพัฒนาพื้นที่ว่า “ทุนทางวัฒนธรรมชุมชน = ทุนชาติ” ซึ่งตอกย้ำว่าความมั่งคั่งของประเทศในอนาคต จะต้องก่อร่างขึ้นจากรากฐานทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่เข้มแข็งของแต่ละชุมชนนั่นเอง
ทั้งนี้ การขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว กำลังถูกนำไปปฏิบัติการจริงในระดับพื้นที่ผ่าน โครงการวิจัยเรื่อง “การบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชนเพื่อยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจสร้างสรรค์” ซึ่งอยู่ภายใต้แผนงานเป้าหมายสำคัญเรื่อง “ยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจวัฒนธรรม”
โครงการวิจัยระดับชาตินี้ ได้รับการสนับสนุนอย่างบูรณาการจากหน่วยงานหลักด้านการวิจัยของประเทศ ประกอบด้วย กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.), กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.), สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) และ หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.)
โดยมี มูลนิธิสื่อสานพลังชุมชน เป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินงานภาคสนาม ซึ่งมุ่งเป้าใช้ “สื่อวัฒนธรรม” เป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมโยงเยาวชน ชุมชน และนวัตกรรมเข้าด้วยกัน เพื่อยกระดับและพลิกฟื้นเมืองรองให้กลายเป็นหมุดหมายใหม่ของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ระดับประเทศต่อไป
