‘ดร.ธนภณ’ ปลุกทุนวัฒนธรรมชุมชน สู่เศรษฐกิจสร้างชาติ‘หลาดชุมทางทุ่งสง’
บรรยากาศช่วงเย็นวันอาทิตย์ที่ 23 สิงหาคม 2569 ณ ‘หลาดชุมทางทุ่งสง’ อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช คลาคล่ำไปด้วยประชาชนและนักท่องเที่ยวที่มาจับจ่ายใช้สอยอย่างคึกคัก แต่สิ่งที่น่าสนใจมากกว่าภาพความสำเร็จของการจัดตลาดวัฒนธรรมที่เดินทางมาถึง “ครั้งที่ 400” ในวันนี้ คือ “กลไกเบื้องหลัง” ที่เปลี่ยนวิถีชีวิตชาวบ้านให้กลายเป็นเศรษฐกิจหมุนเวียนที่ยั่งยืน
ความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เกิดจากการขับเคลื่อนอย่างเป็นระบบภายใต้การนำของ ดร.ธนภณ วัฒนกุล แกนนำนักวิจัยผู้เปลี่ยนหน้ากระดาษงานวิชาการให้กลายเป็นเม็ดเงินจริงในกระเป๋าของคนในชุมชน
‘ดร.ธนภณ’ กับยุทธศาสตร์คืนอำนาจให้คนในพื้นที่
จุดเริ่มต้นของหลาดชุมทางทุ่งสง ก่อตัวขึ้นจากงบประมาณโครงการวิจัยของมหาวิทยาลัยศิลปากร โดยมี ดร.ธนภณ วัฒนกุล เป็นผู้นำทีมวิจัย หัวใจสำคัญที่ ดร.ธนภณ วางรากฐานไว้คือ “การไม่แทรกแซงแต่เป็นพี่เลี้ยง” โดยมอบอำนาจการบริหารจัดการทั้งหมดให้อยู่ในมือของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง พ่อค้าแม่ค้าทุกร้านล้วนเป็นคนในชุมชน ไม่ใช่นายทุนจากภายนอก
ยุทธศาสตร์ของ ดร.ธนภณ คือการดึงเอา “ต้นทุน” ที่ชาวบ้านมีอยู่แล้วมาต่อยอดอย่างเป็นระบบ ได้แก่
ภูมิปัญญาด้านอาหาร ยกระดับสูตรอาหารท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาให้กลายเป็นจุดขาย
งานฝีมือและอัตลักษณ์ นำวัตถุดิบในพื้นที่มาสร้างสรรค์ชิ้นงาน โดยเน้นลวดลายเอกลักษณ์ที่สะท้อนตัวตนคนทุ่งสง
เวทีเยาวชนรักษ์ถิ่น เปิดพื้นที่ให้เยาวชนที่ได้รับการถ่ายทอดศิลปวัฒนธรรม ได้แสดงออกอย่างภาคภูมิใจ
การนำทุนวัฒนธรรมที่ฝังรากมาแต่อดีต มาพลิกฟื้นและผสานเข้ากับความร่วมแรงร่วมใจของชุมชนตามโมเดลของ ดร.ธนภณ ทำให้หลาดแห่งนี้ติดลมบน กลายเป็นแลนด์มาร์กสำคัญที่สร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนและรายได้อย่างยั่งยืน
ชูวิสัยทัศน์ “ทุนวัฒนธรรม สร้างชาติ” ขับเคลื่อนเมืองรอง
เบื้องหลังความสำเร็จนัดที่ 400 นี้ เป็นผลสัมฤทธิ์ที่ชัดเจนจากโครงการวิจัยเรื่อง “การบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชนเพื่อยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจสร้างสรรค์”
ดร.ธนภณ วัฒนกุล ไม่ได้สวมหมวกเพียงนักวิจัย แต่ยังรับบทบาทสำคัญในฐานะ ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญ (Promoting Committee : PC) โดยได้ผลักดันแนวคิดที่ว่า:
“ทุนทางวัฒนธรรมชุมชน = ทุนชาติ” “ทุนวัฒนธรรม สร้างชาติ”
แนวคิดนี้ของ ดร.ธนภณ ได้รับการขานรับและร่วมขับเคลื่อนโดย ดร.ถวิลวดี บุรีกุล ผู้อำนวยการแผนงานเชิงกลยุทธ์การนำงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์ฯ (PD) ภายใต้แผนงาน “ยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจวัฒนธรรม”
โมเดลดังกล่าวได้รับการสนับสนุนงบประมาณและบูรณาการความร่วมมือจากกลไกระดับชาติอย่างเป็นรูปธรรม ตั้งแต่ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.), กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.), สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (รวพ.) และหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) โดยมี มูลนิธิสื่อสานพลังชุมชน เป็นฟันเฟืองสำคัญในการดำเนินงานในพื้นที่
ก้าวที่ 400 ของหลาดชุมทางทุ่งสง จึงเป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนถึงวิสัยทัศน์ของ ดร.ธนภณ วัฒนกุล และคณะทำงาน ที่พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า งานวิจัยที่เข้าใจบริบทชุมชนอย่างถ่องแท้ สามารถยกระดับเมืองรอง พลิกทุนวัฒนธรรมให้กลายเป็นทุนของชาติ และสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจจากฐานรากได้อย่างแท้จริง
