บพท. ผนึกมูลนิธิสื่อสานพลังชุมชน ลุยสำรวจ ‘ทุ่งสง’ ดันวิจัยยกระดับเมืองรองด้วยทุนวัฒนธรรม
เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2569 ดร.สรวงมณฑ์ สิทธิสมาน ประธานมูลนิธิสื่อสานพลังชุมชน ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัย “การบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชนเพื่อยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจสร้างสรรค์” พร้อมด้วย คุณจินดารัตน์ เจริญชัยชนะ นักวิจัย และคณะ ได้ลงพื้นที่ร่วมกับ คุณปิยะนาถ กลิ่นภักดี นักวิจัยในพื้นที่ เพื่อสำรวจย่านวัฒนธรรมชุมชนในเมืองทุ่งสง มุ่งเป้าใช้ทุนทางวัฒนธรรมเป็นเครื่องมือขับเคลื่อนเศรษฐกิจท้องถิ่น
จากการลงพื้นที่สำรวจ คณะวิจัยได้ประเมินศักยภาพทุนทางวัฒนธรรมใน 4 ย่านสำคัญของเมืองทุ่งสง ซึ่งมีความพร้อมในการต่อยอดสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
ย่านชุมทางประวัติศาสตร์ทุ่งสง โดดเด่นด้วยกลุ่มอาคารโบราณทั้งไม้และปูน รวมถึงอาคารสยามกัมมาจล (อดีตธนาคารไทยพาณิชย์สาขาแรกของภาคใต้ พ.ศ. 2463-2475) ซึ่งปัจจุบันได้รับการปรับปรุงเป็น “พิพิธภัณฑ์ชุมทางประวัติศาสตร์เมืองทุ่งสง”
ย่านนิคมบ้านพักรถไฟ นิคมบ้านพักไม้โบราณที่สร้างขึ้นหลังการเปิดสถานีชุมทางทุ่งสงเมื่อปี พ.ศ. 2457 แวดล้อมด้วยมรดกทางประวัติศาสตร์ เช่น อาคารสถานีรถไฟสถาปัตยกรรมอาร์ตเดโค โรงซ่อมบํารุงรถจักรที่เคยใหญ่ที่สุดในไทย และหัวรถจักรโบราณ
ย่านตลาดชุมทางทุ่งสง (ถนนชัยชุมพล) อดีตเส้นทางสายหลักเชื่อมสถานีรถไฟกับที่ว่าการอําเภอ ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ “หลาดชุมทางทุ่งสง” ตลาดวัฒนธรรมยามเย็นวันอาทิตย์ ซึ่งเป็นพื้นที่สร้างรายได้ให้คนในท้องถิ่นมาอย่างยาวนานเกือบ 10 ปี
ย่านห้องแถวไม้ยิบอินซอย พื้นที่อนุรักษ์ห้องแถวไม้เก่า 6 ห้อง และบ้านพักรถไฟที่มีสถาปัตยกรรมงดงาม ปัจจุบันถูกใช้เป็นแลนด์มาร์กในการจัดงานสำคัญของชุมชน เช่น เทศกาลเปต (เป-ตะ) เฟสติวัล และเทศกาลไหว้พระจันทร์
คณะนักวิจัยประเมินว่า แต่ละย่านล้วนมีประวัติศาสตร์และคุณค่าที่สะท้อนวิถีชีวิตอันหลากหลาย หากได้รับการส่งเสริมและบูรณาการอย่างเป็นระบบ จะนำไปสู่ความยั่งยืนของชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับแนวคิดหลักของโครงการคือ “ทุนทางวัฒนธรรมชุมชน = ทุนชาติ” และ “ทุนวัฒนธรรม สร้างชาติ”
โครงการวิจัยนี้ นำทีมขับเคลื่อนโดย ดร.ธนภณ วัฒนกุล ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญ (PC) และ ดร.ถวิลวดี บุรีกุล ผู้อำนวยการแผนงานเชิงกลยุทธ์ฯ (PD) ภายใต้แผนงาน “ยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจวัฒนธรรม”
ทั้งนี้ การดำเนินงานของมูลนิธิสื่อสานพลังชุมชน ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐหลายภาคส่วน ได้แก่ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.), กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.), สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) และหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.)
