PI ยื่นหนังสือด่วน OHCHR จี้คุ้มครอง ‘อารีฟีน โสะ’ นักสิทธิฯ ปัตตานี หลังถูกวาง ‘ข้าวสาร-ไข่’ ขู่เอาชีวิตหน้าบ้าน จี้รัฐยุติคุกคาม-ทบทวนกฎหมายพิเศษชายแดนใต้

        องค์กร Protection International (PI) ประเทศไทย พร้อมด้วยกลุ่มนักปกป้องสิทธิมนุษยชน ได้เข้ายื่นหนังสือด่วนต่อสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อขอให้ติดตามสถานการณ์และประสานกลไกที่เกี่ยวข้องเร่งให้ความคุ้มครองความปลอดภัยแก่ นายอารีฟีน โสะ นักปกป้องสิทธิมนุษยชนด้านสิ่งแวดล้อมและสิทธิชุมชนในจังหวัดปัตตานี หลังเผชิญเหตุคุกคามและข่มขู่เอาชีวิตอย่างต่อเนื่อง โดยมี นางสาวประทับจิต นีละไพจิตร รักษาการหัวหน้าทีมประเทศไทยของ OHCHR เป็นผู้รับมอบหนังสือ พร้อมระบุว่าจะเร่งติดตามสถานการณ์ ประสานงานกลไกสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ และหน่วยงานรัฐของไทยที่เกี่ยวข้องโดยเร็ว

สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569 เวลาประมาณ 02.30 น. ครอบครัวของนายอารีฟีนพบถุงข้าวสารและไข่วางอยู่บนพรมเช็ดเท้าหน้าบ้านพัก โดยมีลักษณะตรงกับสิ่งของที่ใช้แจกภายหลังพิธีละหมาดให้แก่ผู้เสียชีวิต ซึ่งนายอารีฟีนและครอบครัวเชื่อว่าเป็นการส่งสัญญาณข่มขู่เอาชีวิต จึงได้เข้าแจ้งความลงบันทึกประจำวันไว้ที่สถานีตำรวจภูธรยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี แต่จนถึงปัจจุบันเจ้าหน้าที่ยังไม่สามารถระบุตัวผู้ก่อเหตุได้ ส่งผลให้ครอบครัว โดยเฉพาะมารดา ตกอยู่ในความหวาดวิตกอย่างหนัก

ต่อมาในวันที่ 10 ตุลาคม 2569 มีรายงานว่าเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงได้ติดต่อผู้นำศาสนาในท้องถิ่น เพื่อปรามไม่ให้จัดกิจกรรมเวทีเสวนาเกี่ยวกับผลกระทบจากนโยบายเศรษฐกิจและการจัดการทรัพยากรชุมชน ของเครือข่ายประชาชนต่อต้านธนาคารโลกและไอเอ็มเอฟ ซึ่งเดิมมีกำหนดจัดขึ้นบริเวณสะพานกอตอ รอยต่อจังหวัดปัตตานี–นราธิวาส จนทำให้ผู้จัดงานต้องตัดสินใจยกเลิกเวทีเพื่อความปลอดภัย นอกจากนี้ ที่ผ่านมานายอารีฟีนยังเคยถูกข่มขู่ด้วยการบังคับให้สูญหาย และตกเป็นเป้าหมายของปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (IO) ที่กล่าวหาว่าเป็นแนวร่วมกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบในพื้นที่

นางสาวปรานม สมวงศ์ ผู้แทน Protection International ประเทศไทย ระบุว่า การคุกคามนักปกป้องสิทธิมนุษยชนส่งผลกระทบโดยตรงต่อเสรีภาพในการรวมตัวและการกำหนดอนาคตของชุมชน รัฐไทยมีหน้าที่ตามกฎหมายระหว่างประเทศในการคุ้มครองบุคคลจากการถูกตอบโต้ โดยเรียกร้องให้รัฐเร่งสืบสวนหาผู้กระทำผิดอย่างโปร่งใสและเป็นอิสระ พร้อมจัดมาตรการคุ้มครองตามความยินยอมของผู้ถูกคุกคาม โดยต้องไม่ใช้มาตรการความปลอดภัยเป็นข้ออ้างในการเฝ้าติดตาม ควบคุม หรือจำกัดสิทธิการเคลื่อนไหวของประชาชน

นอกจากนี้ PI ได้ประสานให้ OHCHR ส่งต่อข้อมูลไปยังผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์นักปกป้องสิทธิมนุษยชน (UN Special Rapporteur on Human Rights Defenders) เพื่อร่วมจับตาการดำเนินการของทางการไทย

ด้าน นายอารีฟีน โสะ เปิดเผยภายหลังการยื่นหนังสือว่า ตนมีความหวังว่าการยื่นเรื่องต่อกลไกของสหประชาชาติจะช่วยให้หน่วยงานรัฐของไทยหันมาดำเนินมาตรการคุ้มครองอย่างจริงจัง พร้อมยืนยันว่าจะเดินหน้าทำงานด้านสิทธิชุมชนและทรัพยากรธรรมชาติต่อไป โดยระบุว่านักปกป้องสิทธิฯ ไม่ใช่ศัตรูของสังคม และไม่ได้ปฏิเสธการพัฒนา แต่ต้องการการพัฒนาที่เป็นธรรมและเคารพเสียงของประชาชน

นายอารีฟีนยังได้ตั้งข้อสังเกตถึงการคงอยู่ของกฎหมายพิเศษและกฎอัยการศึกในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งให้อำนาจเจ้าหน้าที่อย่างกว้างขวาง โดยเห็นว่าเป็นอุปสรรคสำคัญที่จำกัดสิทธิเสรีภาพของประชาชนในการแสดงความคิดเห็นและการรวมตัวอย่างสงบ จึงควรมีการทบทวนการบังคับใช้กฎหมายพิเศษดังกล่าวอย่างจริงจัง