ทุนวัฒนธรรม : บ่อน้ำมันหลังบ้าน ไทยที่ 1 เอเชีย แต่พลิก ศก.ไม่ได้
เลขาฯ พระปกเกล้า ชี้ทุนวัฒนธรรมไทยติด Top ของโลก แต่ดัชนีสร้างรายได้กลับสวนทาง ร่วงอยู่อันดับ 38 ฝากการบ้านนักศึกษาทุนวัฒนธรรม “ปนว.รุ่น 1“ แปลงสินทรัพย์ประเทศเป็นมูลค่าเศรษฐกิจ-สร้างชาติ
วันพุธที่ 28 ตุลาคม 2569 ณ ห้องสัตมรามาธิราช ราชาธิราช สถาบันพระปกเกล้า มีพิธีมอบใบรับรองการจบการศึกษา หลักสูตรนักบริหารระดับสูงของชาติด้านการบริหารจัดการทุนทางวัฒนธรรมเพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืนในพื้นที่ (ปนว.) รุ่นที่ 1
โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.อิสระ เสรีวัฒนวุฒิ เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า เป็นประธานในพิธี และ ดร.ถวิลวดี บุรีกุล ประธานมูลนิธิเสริมสร้างพลังชุมชน วัฒนธรรมและธรรมาภิบาล อดีตรองเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า เป็นผู้กล่าวรายงาน
ภายหลังพิธีมอบใบรับรองการจบการศึกษา เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า ได้กล่าวกับผู้สำเร็จการศึกษาตอนหนึ่ง เหมือนเป็นการฝากการบ้านให้นักศึกษารุ่นแรกของสถาบันในด้านทุนวัฒนธรรมได้สานต่อ
โดยได้พูดถึงปัญหาเชิงโครงสร้างในการนำทุนทางวัฒนธรรมของไทยมาสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจตอนหนึ่งว่า
“หลายปีเลยทีเดียวที่มีคนบอกว่า โลกนี้คือโลกที่อยู่ภายใต้หลักการ 1 ต่อ 99 หมายความว่า คนที่มีหุ้นมูลค่าสูงสุด 1% ของโลก คือคนที่ครอบครองเศรษฐกิจ เป็นเจ้าของกิจการ 99% ของมูลค่าทางเศรษฐกิจทั้งโลก แปลว่าคน 1% ที่มีทุนสูงสุด คือเจ้าของ เศรษฐกิจ 99% ของโลก”
“จากการจัดอันดับทุนทางวัฒนธรรมทั่วโลก ประเทศไทยครองอันดับ 1 ในเอเชีย และอยู่ในอันดับที่ 6 จากกว่า 180 ประเทศทั่วโลก ซึ่งถือว่าเราอยู่ในกลุ่ม 1% ของประเทศที่มีทุนวัฒนธรรมสูงที่สุด แต่เมื่อพิจารณาดัชนีที่วัดโดย U.S. News & World Report กลับพบว่าตัวเลขสวนทางกันอย่างสิ้นเชิง โดยค่าอิทธิพลทางวัฒนธรรมของไทยต่อโลกร่วงลงไปอยู่อันดับที่ 19 การส่งเสริมการใช้ทรัพยากรเพื่อพัฒนาวัฒนธรรมตกลงไปอยู่อันดับ 20 กว่า และความพร้อมในการสร้างรายได้จากวัฒนธรรมหล่นไปถึงอันดับที่ 38”
รองศาสตราจารย์ ดร.อิสระ ชี้ว่า สถานการณ์ของไทยเหมือนมีบ่อน้ำมันหรือเหมืองทองคำอยู่ในสวนหลังบ้าน แต่น่าแปลกที่ไม่สามารถนำทองหรือน้ำมันไปขายจนร่ำรวยได้ ทั้งที่ตามหลักการทางเศรษฐศาสตร์ กลุ่ม 1% ที่มีทุนสูงสุดควรจะเป็นผู้ครอบครองและสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจส่วนใหญ่
“เราอยู่ในกลุ่ม 1% ทางวัฒนธรรม เหมือนมีบ่อน้ำมัน มีเหมืองทองอยู่ในสวนหลังบ้าน แต่มันน่าแปลกที่ว่า ทำไมเราถึงไม่สามารถเอาบ่อน้ำมัน เอาทองไปขายจนให้เป็นมหาเศรษฐีได้ ทั้งๆ ที่บทพิสูจน์ของระบบเศรษฐศาสตร์โลกมันพิสูจน์มาแล้วว่า ถ้าเราเป็น 1% เราต้องมีรายได้เป็น 99%“
“ประเทศไทยเราไม่ค่อยเป็นที่หนึ่งอะไรของเอเชีย ไม่ค่อยมีโอกาสได้ติดอันดับ Top 10 ของโลก นอกจากอัตราการตายบนท้องถนน อัตราคอร์รัปชัน พวกนี้เราอาจจะได้มีโอกาสได้ติด Top 10 กับเขา แต่วันนี้เมื่อเรามีทุนวัฒนธรรมสูงเป็นอันดับต้นๆ“
”จึงอยากฝากการบ้านหลังจบการศึกษากับทุกท่านว่า จะสามารถบูรณาการความรู้ที่ได้เพื่อทำให้เหมืองทอง บ่อน้ำที่อยู่ในสวนหลังบ้านของเรา กลายมาเป็นคุณค่าทางเศรษฐกิจที่จะสร้างมูลค่าให้กับประเทศได้อย่างไร” เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า ระบุ
สำหรับหลักสูตร ปนว. เดิมใช้ชื่อย่อ บวส. จัดขึ้นเป็นปีแรก รุ่นที่ 1 เมื่อปี 2568 จบหลักสูตรไปเมื่อเดือนมีนาคม 2569 ที่ผ่านมา และเปิดหลักสูตรปฐมนิเทศนักศึกษารุ่น 2 ในวันเดียวกันนี้
หลักสูตร ปนว.เชื่อมโยงกับโครงการวิจัยเรื่อง “การบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชนเพื่อยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจสร้างสรรค์” ภายใต้แผนงานเป้าหมายสำคัญเรื่อง “ยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจวัฒนธรรม” ซึ่งมี ดร.ธนภณ วัฒนกุล ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญ (Promoting Committee : PC) และ ดร.ถวิลวดี บุรีกุล ผู้อำนวยการแผนงานเชิงกลยุทธ์การนำงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์และเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. (PD) เป็นผู้ร่วมขับเคลื่อน
โครงการดังกล่าวได้รับการจัดสรรงบประมาณและการสนับสนุนทุนวิจัยจาก กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.), กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.), สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.), สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) และหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) โดยมี มูลนิธิสื่อสานพลังชุมชน เป็นหน่วยงานผู้ดำเนินงานในพื้นที่
