ชวนร่วมงาน “คาราวานวัฒนธรรมฯ บ้านสานใจ” ปลุกเมืองรองคึกคัก 5-7 ธ.ค.นี้

ปลุกเมืองเก่าชลบุรีสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

      เมื่อเข็มนาฬิกาในเมืองใหญ่หมุนไปอย่างเร่งรีบ แต่บนถนนสายประวัติศาสตร์ของอำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี จังหวะชีวิตยังคงดำเนินไปอย่างละเมียดละไม ท่ามกลางลมหายใจของเรือนไม้โบราณและเรื่องเล่าของผู้คนหลายชั่วอายุคน—และในวันที่ 5–7 ธันวาคม 2569 นี้ เมืองเก่าแห่งนี้กำลังจะถูกปลุกให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งในงาน “บ้าน • สาน • ใจ คาราวานวัฒนธรรมสร้างสรรค์ พนัสนิคม”

     หากใครมีโอกาสขับรถลัดเลาะเข้าสู่ย่านเมืองเก่าพนัสนิคม ภาพแรกที่ต้อนรับผู้มาเยือนคือแนวถนนสายหลักที่สองข้างทางเรียงรายไปด้วยห้องแถวและเรือนไม้โบราณ 2 ชั้นอันเป็นเอกลักษณ์ ไม่ว่าจะเป็นเรือนไม้ระเบียงกว้างที่ประดับด้วยผ้าใบหน้าร้านสีฟ้า ห้องแถวไม้สีเทา-ขาวที่มีระเบียงลูกกรงไม้และประตูบานเฟี้ยมเหล็กแบบดั้งเดิม ซึ่งหลายคูหายังคงเปิดเป็นร้านค้าและร้านช่างท้องถิ่น สะท้อนวิถีชีวิตที่ยังคงเดินหน้าควบคู่ไปกับกาลเวลา

    แทรกตัวอยู่ท่ามกลางแนวตึกแถวและเรือนไม้เก่าแก่ คือศาลเจ้าจีนขนาดเล็กริมถนนที่โดดเด่นด้วยงานปูนปั้นมังกร ลวดลายมงคลบนสันหลังคา ประตูไม้แกะสลัก และช่องหน้าต่างทรงแปดเหลี่ยม ขณะที่ถัดไปบริเวณมุมถนนใจกลางเมือง อาคารพาณิชย์ยุคเก่าขนาดใหญ่ยังคงคึกคักไปด้วยการสัญจรและเสียงเรียกขานของผู้คน

    เสน่ห์ของพนัสนิคมไม่ได้หยุดอยู่เพียงอดีต หากแต่คือการผสมผสานความร่วมสมัยเข้ากับรากเหง้าได้อย่างกลมกลืน ดังที่เห็นได้จากอาคารเก่า 2 ชั้นที่ถูกรีโนเวตใหม่ ทาชั้นบนด้วยสีชมพูสดใสตัดกับความคลาสสิกของโครงสร้างเดิม ประดับด้วยไม้ใบสีเขียวและป้ายกลมสีขาวของร้าน “ฉ่ำขจี” ถัดไปไม่ไกลคือย่านตึกแถวที่เป็นตำนานด้านอาหารการกินของพื้นที่ แหล่งรวมร้านรับจัดโต๊ะจีนเก่าแก่ชื่อดังอย่าง “จั๊วบริการ” และ “ซึงไถ่ง้วน (เพ)”

   เมื่อเดินเรื่อยมาจนถึง ถนนอินทอาษา (Intha Asa Street) ป้ายชื่อถนนทรงโบราณสีน้ำเงิน-ขาวที่ตั้งอยู่หน้าเรือนไม้เก่าสีฟ้าพาสเทลท่ามกลางพุ่มไม้เขียวขจี กลายเป็นหมุดหมายสำคัญที่บอกเล่าประวัติศาสตร์ของเมือง โดยมีภาพของรถโดยสารท้องถิ่นตัวถังสีเงินคาดแถบสีฟ้าสไตล์คลาสสิก เส้นทาง “ชลบุรี พนัสฯ เกาะโพธิ์ ปรกฟ้า” แล่นผ่านเป็นระยะ ช่วยเติมเต็มกลิ่นอายความทรงจำของการเดินทางในวันวานให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

   ปักหมุด ‘ศาลเจ้าแม่ฉื่อปุยเนี้ยว’ พื้นที่ประวัติศาสตร์สู่เวทีวัฒนธรรม 

     สำหรับพื้นที่จัดงานหลักของเทศกาลครั้งนี้ ปักหมุดอยู่ที่ ศาลเจ้าแม่ฉื่อปุยเนี้ยว ศูนย์รวมจิตใจและสถาปัตยกรรมจีนอันงดงามของชาวพนัสนิคม ตั้งแต่ซุ้มประตูทางเข้าขนาดใหญ่ที่ประดับด้วยปูนปั้นมังกรคู่ชิงลูกแก้วและโคมแดง ป้ายชื่อศาลเจ้าใต้ชายคาสีสันสดใส ไปจนถึงรายละเอียดของงานปูนปั้นมังกรคู่สีทองบนหลังคากระเบื้องสีเขียว-ขาว ป้ายอักษรจีนสีทอง และซุ้มประตูเสามังกรที่มียอดหลังคารูปดอกบัว ท่ามกลางร่มเงาไม้และลานกว้างด้านหน้าที่พร้อมต้อนรับผู้มาเยือน

    ภายใต้นิยาม “เมืองเล็ก เรื่องใหญ่ เมืองเก่า เล่าใหม่” งาน “บ้าน • สาน • ใจ คาราวานวัฒนธรรมสร้างสรรค์ พนัสนิคม” จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 5–7 ธันวาคม 2569 เวลา 15.00 – 21.00 น. ณ ศาลเจ้าแม่ฉื่อปุยเนี้ยว โดยรวบรวมอัตลักษณ์ของชุมชนมาถ่ายทอดผ่านกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ ทั้งอาหารท้องถิ่นรสชาติดั้งเดิม (Local Food), งานศิลปะและหัตถกรรม (Art & Craft), ดนตรีและการแสดงร่วมสมัย, วงเสวนาเรื่องเล่าเมืองเก่า, นิทรรศการทางวัฒนธรรม รวมถึงไฮไลต์สำคัญอย่าง กิจกรรมเปิดเรือนชาน ที่จะชวนนักท่องเที่ยวเดินเท้าเข้าไปสัมผัสเรื่องราวหลังบานประตูไม้ของชาวพนัสนิคมอย่างใกล้ชิด

ขับเคลื่อนงานวิจัย สู่การยกระดับเมืองรองอย่างยั่งยืน

     การจัดงานในครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงเทศกาลท่องเที่ยวประจำปี แต่เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อน โครงการวิจัยเรื่อง “การบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชนเพื่อยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจสร้างสรรค์” ภายใต้แผนงานเป้าหมายสำคัญเรื่อง “ยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจวัฒนธรรม”

     นำทีมขับเคลื่อนโดย ดร.ธนภณ วัฒนกุล ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญ (Promoting Committee : PC) และ ดร.ถวิลวดี บุรีกุล ผู้อำนวยการแผนงานเชิงกลยุทธ์การนำงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์และเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. (PD) โดยได้รับการสนับสนุนจาก กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.), กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.), สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.), สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) และ หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.)

    ปลายปีนี้ หากกำลังมองหาจุดหมายปลายทางที่ไม่ไกลจากกรุงเทพฯ แต่เต็มไปด้วยเรื่องราว ความอบอุ่น และเสน่ห์ของเมืองเก่าที่ยังมีลมหายใจ “พนัสนิคม” พร้อมแล้วที่จะเปิดเรือนชานต้อนรับทุกคนมาสานใจและสัมผัสเรื่องใหญ่ในเมืองเล็กแห่งนี้ด้วยกัน 5–7 ธันวาคม 2569 นี้