‘ดร.ธนภณ วัฒนกุล’ เปลี่ยนอัตลักษณ์ท้องถิ่นเป็นพลังชาติ ดัน ‘ทุนวัฒนธรรม’ เครื่องจักรเศรษฐกิจใหม่เมืองรอง
เปิดมุมคิด ‘ดร.ธนภณ วัฒนกุล’ แม่ทัพขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ ววน. สู่เมืองเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ชี้ทางรอดเมืองรองต้องไม่หยุดแค่อนุรักษ์ แต่ต้องบริหาร ‘รักษาคุณค่า-สร้างมูลค่า’ ตกผลึกสมการทรงพลัง “ทุนวัฒนธรรมชุมชน = ทุนชาติ”
ในยุคที่ประเทศไทยกำลังเร่งเครื่องหาเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจใหม่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ “ทุนวัฒนธรรม” ถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นหนึ่งในคานงัดสำคัญ และหนึ่งในบุคคลที่มีบทบาทนำในการวางหมุดหมายเชิงยุทธศาสตร์นี้คือ ดร.ธนภณ วัฒนกุล ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญ ( PC) ของแผนงานเชิงกลยุทธ์การนำงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์ (ววน.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
ดร.ธนภณ ได้นำเสนอแนวคิดเชิงโครงสร้างที่ก้าวข้ามกรอบคิดแบบเดิม โดยย้ำว่าการมองวัฒนธรรมเป็นเพียงของเก่าที่ต้องเก็บรักษาไว้บนหิ้ง ไม่สามารถตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในยุคปัจจุบันได้อีกต่อไป
“การบริหารจัดการทุนวัฒนธรรม มิใช่เพียงการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม แต่คือการสร้างสมดุลระหว่าง ‘การรักษาคุณค่า’ และ ‘การสร้างมูลค่า’ เพื่อให้ทุนวัฒนธรรมกลายเป็นพลังขับเคลื่อนชุมชน เมือง และชาติอย่างยั่งยืน” — ดร.ธนภณ วัฒนกุล
ดร.ธนภณ ฉายภาพให้เห็นว่า หัวใจของการยกระดับเมืองรองสู่ “เมืองเศรษฐกิจวัฒนธรรม” อยู่ที่การสร้างสมดุล 2 ด้าน การรักษาคุณค่า คงไว้ซึ่งรากเหง้า ภูมิปัญญาท้องถิ่น และจิตวิญญาณของชุมชน ไม่ให้ถูกกลืนหรือบิดเบือนไปตามกระแสการค้า
การสร้างมูลค่า ต่อยอดอัตลักษณ์ผ่านการสื่อสาร นวัตกรรม และการบริหารจัดการเชิงธุรกิจสร้างสรรค์ เพื่อสร้างงาน สร้างรายได้หมุนเวียนจริงในระดับฐานราก
วิสัยทัศน์ดังกล่าวสะท้อนออกมาผ่านแกนคิด “ทุนวัฒนธรรม สร้างชาติ” ซึ่งตอกย้ำว่า ทุนทางวัฒนธรรมที่ฝังตัวอยู่ในแต่ละชุมชนเมืองรอง แท้จริงแล้วคือ “ทุนชาติ” ที่มีมูลค่ามหาศาล หากได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบและนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์อย่างถูกจุด
เพื่อแปรวิสัยทัศน์สู่การปฏิบัติ ดร.ธนภณ ได้ร่วมกับ ดร.ถวิลวดี บุรีกุล ผู้อำนวยการแผนงานเชิงกลยุทธ์การนำงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์และเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. (PD) ขับเคลื่อนโครงการวิจัย “การบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชนเพื่อยกระดับเมืองรองสู่เมืองเศรษฐกิจสร้างสรรค์”
โครงการนี้นับเป็นสะพานเชื่อมระหว่างองค์ความรู้ระดับนโยบายจากหน่วยงานสนับสนุนชั้นนำอย่าง กระทรวง อว.กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) ร่วมกับภาคปฏิบัติการในพื้นที่ โดย มูลนิธิสื่อสานพลังชุมชน
การนำทัพของ ดร.ธนภณ ในครั้งนี้ จึงมิใช่เพียงการบริหารงานวิจัยเชิงวิชาการ แต่คือการวางรากฐานโมเดล “เศรษฐกิจวัฒนธรรม” ที่พิสูจน์ให้เห็นว่า พลังแห่งภูมิปัญญาท้องถิ่น เมื่อถูกบริหารจัดการด้วยกระบวนทัศน์ใหม่ สามารถกลายเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจของชาติได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
