‘หอบรรพชน’ จ.ลำปาง ชูโมเดล ‘ทุนวัฒนธรรม’ ขับเคลื่อนการอนุรักษ์พื้นที่-สร้างจิตสำนึกชุมชน

วันที่ 23 มิถุนายน 2569 ในการประชุมกลุ่มเฉพาะเรื่องภายใต้เวที Thailand Research Expo & Symposium 2026 เมื่อวันที่ 22 มิถุนายนที่ผ่านมา หัวข้อ “การวิจัยด้านศิลปวัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์” คณะผู้วิจัยนำโดย ผศ.ดร.รุ่งโรจน์ สงสระบุญ จากมหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ ร่วมด้วย นายคมกฤช จุตะกานนท์ และ ดร.จิตระวี ทองเถา ได้นำเสนอผลงานวิจัยในหัวข้อ “แนวทางการฟื้นฟูหอบรรพชน จังหวัดลำปาง ผ่านทุนวัฒนธรรม” เพื่อนำเสนอต้นแบบการจัดการมรดกทางสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง

     การศึกษานี้มุ่งเน้นไปที่การฟื้นฟูหอบรรพชนในพื้นที่จังหวัดลำปาง ซึ่งเปรียบเสมือนสถาปัตยกรรมที่เป็นศูนย์รวมจิตใจและอัตลักษณ์ของคนในท้องถิ่น โดยใช้แนวคิด “ทุนวัฒนธรรม” เป็นเครื่องมือหลักในการเชื่อมโยงมรดกทางสถาปัตยกรรมเข้ากับการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อเปลี่ยนผ่านจากการอนุรักษ์เชิงวัตถุไปสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มและกระบวนการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์

     งานวิจัยดังกล่าวยังได้รับความสนใจจากผู้ทรงคุณวุฒิระดับประเทศ อาทิ นางสาวสุกัญญา ธีระกูรณ์เลิศ, ศ.กิตติคุณ ดร.วรรณศิลป์ พีรพันธุ์ และ ผศ.ดร.อริศร์ เทียนประเสริฐ ที่ร่วมให้ความเห็นทางวิชาการต่อภาพรวมการนำเสนองานวิจัยในครั้งนี้ โดยมองว่าจะเป็นแนวทางสำคัญในการบริหารจัดการมรดกวัฒนธรรมที่สามารถปรับใช้กับพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศได้

      ทั้งนี้ ในส่วนของการดำเนินงาน คณะผู้วิจัยได้ระบุถึงความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายสำคัญที่ให้การสนับสนุนและร่วมขับเคลื่อนแนวทางนี้ ประกอบด้วย มูลนิธิเสริมสร้างพลังชุมชนวัฒนธรรมและธรรมภิบาล สถาบันพระปกเกล้า มูลนิธิออมไทย หอบรรพชน จังหวัดลำปาง อาจารย์พงษ์พรรณ เรือนนันชัย

    แนวทางดังกล่าวถือเป็นก้าวสำคัญของการนำงานวิจัยสู่การปฏิบัติจริง (Research to Action) เพื่อยกระดับสถาปัตยกรรมและทุนทางวัฒนธรรมของจังหวัดลำปาง ให้สามารถต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่ยั่งยืน โดยให้ชุมชนเป็นเจ้าของและผู้บริหารจัดการมรดกของตนเองอย่างแท้จริง